Tính vật tư tưới luống rau: cần đo những gì?

Để tính vật tư tưới luống rau, cần biết số luống, chiều dài, chiều rộng, số tuyến tưới trên mỗi luống và đường đi của ống cấp. Tiếp đó, bổ sung vị trí nguồn nước, chênh cao và thông tin bơm để kiểm tra khả năng cấp nước. Không thể chọn đủ dây, phụ kiện và bơm chỉ từ diện tích vườn. Cách làm thuận tiện là đo theo sơ đồ, đếm từng nhánh rồi gửi số liệu để đối chiếu trước khi mua.

Cần đo số luống, chiều rộng và chiều dài như thế nào?

Ghi riêng từng nhóm luống thay vì chỉ tính diện tích

Bắt đầu bằng số luống thực tế, chiều dài từng luống, bề rộng mặt trồng và khoảng cách lối đi. Nếu các luống khác kích thước, chia thành nhóm để ghi, không lấy một luống làm đại diện cho cả vườn.

Ví dụ, 200 m² có thể gồm nhiều luống ngắn hoặc một số luống dài. Hai cách bố trí này dẫn đến số nhánh, số đầu nối và tổn thất áp lực khác nhau.

Đo thêm chỗ rẽ, bờ cao, lối xe đi qua và nơi cần mở rộng. Phần mặt bằng không trồng cây vẫn có thể làm tăng chiều dài đường cấp nước.

Phân biệt số hàng rau và số tuyến tưới

Một luống có ba hàng rau không đồng nghĩa phải dùng ba tuyến nhỏ giọt. Số tuyến cần xét vùng rễ, khoảng cách hàng, khả năng lan ẩm của đất và loại dây.

Với phương án nhỏ giọt, hãy đánh dấu vị trí dự kiến của từng tuyến. Với phun mưa, ghi vùng cần được tưới để đối chiếu phạm vi phun và cách bố trí ở áp suất làm việc.

Nếu gieo trực tiếp bằng máy gieo hạt đẩy tay 12R-SD, nên chốt bố trí hàng cây trước khi lập đường tưới. Khoảng cách gieo và khoảng cách tuyến nước cần được xem xét cùng nhau.

Ví dụ đếm chiều dài dây cho sáu luống

Giả sử vườn có 6 luống, mỗi luống dài 20 m, rộng 1,2 m, lối giữa luống rộng 0,5 m. Phương án minh họa bố trí 2 tuyến nhỏ giọt trên mỗi luống, cấp nước độc lập từ đầu luống.

Chiều dài dây trên luống = Số luống × Số tuyến mỗi luống × Chiều dài mỗi tuyến.

Trong ví dụ: 6 × 2 × 20 = 240 m dây nhỏ giọt, gồm 12 tuyến. Con số này chưa gồm đoạn đưa dây từ điểm nối tới vị trí trồng và phần bổ sung theo cách thi công.

Sơ đồ minh họa cách đo và đếm vật tư, không theo tỉ lệ và chưa phải thiết kế thủy lực.

Mỗi luống 20 m trong ví dụ không phải giới hạn chiều dài của sản phẩm. Tương tự, 2 tuyến mỗi luống chỉ là giả định để minh họa phép tính, cần kiểm tra trước khi áp dụng.

Cần đo gì ở nguồn nước và tuyến ống chính?

Vẽ đường ống theo lối đi thực tế

Đánh dấu nguồn nước, vị trí bơm, cụm lọc và đường ống tới đầu các luống. Đo chiều dài theo tuyến sẽ lắp, gồm đoạn chuyển hướng, đi vòng vật cản và phần lên xuống.

Trong sơ đồ giả định, ống phân phối chạy hết bề ngang nhóm luống dài 9,7 m, tính từ 6 × 1,2 m cộng 5 × 0,5 m. Đoạn từ cụm đầu nguồn tới đầu tuyến được giả định riêng là 8 m.

Như vậy, 17,7 m chỉ là tổng hai đoạn minh họa, chưa phải lượng ống đặt mua cuối cùng. Không cộng phần này vào 240 m dây nhỏ giọt vì chúng là các hạng mục khác nhau.

Ghi nguồn nước và chênh cao

Cho biết nước lấy từ giếng, bể, ao hay nguồn cấp khác; ghi nhận cặn, rong hoặc tình trạng nước quan sát được. Nếu cần đánh giá chất lượng nước sâu hơn, nên trao đổi phương án kiểm tra phù hợp.

Ghi vị trí cao nhất, thấp nhất và độ chênh nếu có. Với bể chứa, cần phân biệt cao độ mặt nước với vị trí đặt bể; mực nước còn có thể thay đổi khi sử dụng.

Không mặc định bể kê cao hoặc một chiếc bơm đang tưới vòi tay tốt sẽ đủ cấp cho toàn bộ vườn cùng lúc.

Chọn nhỏ giọt hay phun mưa trước khi tính vật tư?

Khi lập phương án nhỏ giọt

Nhỏ giọt đưa nước qua các điểm phát dọc dây, nên cần xét khoảng cách mắt tưới, lưu lượng và vùng đất được làm ẩm. Tổng mét dây chưa cho biết tổng lượng nước hệ thống cần.

Chẳng hạn, dây tưới nhỏ giọt TX.DRIP.20 được giới thiệu với đường kính 16 mm, độ dày 0,2 mm và các lựa chọn khoảng cách mắt. Khi đặt hàng, cần xác nhận đúng biến thể, lưu lượng mắt, dải áp và chiều dài tuyến cho phép.

Không suy lưu lượng từ tên mã hoặc coi mọi loại dây cùng đường kính đều dùng chung chế độ vận hành.

Đối chiếu quy cách dây và khoảng cách mắt tưới trước khi quy đổi số mét thành số cuộn.

Khi lập phương án phun mưa

Với phun mưa, cần biết vùng phủ tại áp suất làm việc, cách bố trí tuyến hoặc béc và ảnh hưởng của gió. Không thể lấy chiều rộng luống chia cho một bán kính quảng cáo để chốt cấu hình.

Nếu đang cân nhắc dây tưới phun mưa N45.28, hãy cung cấp chiều rộng khu trồng, chiều dài tuyến và nguồn cấp để đối chiếu. Dây phun và băng nhỏ giọt có yêu cầu phụ kiện, áp suất và lưu lượng cần kiểm tra riêng.

Ảnh ứng dụng từ trang sản phẩm; phạm vi phun thực tế phải được đối chiếu theo điều kiện lắp đặt.

Xét cả cây trồng và vật tư trên luống

Luống rau ăn lá, luống cây con và cây trồng cách xa nhau có nhu cầu bố trí khác nhau. Cần xét khả năng thoát nước, độ ẩm đất và việc làm ướt tán lá.

Nếu dùng bạt phủ chống cỏ TX.AGT.90G, phải thống nhất vị trí đường tưới và lỗ trồng trước khi trải. Phủ bạt rồi mới đổi tuyến có thể phát sinh thao tác tháo, cắt hoặc bố trí lại.

Lập danh sách phụ kiện theo sơ đồ ra sao?

Đếm theo điểm kết nối, không mua theo ước lượng chung

Với ví dụ 12 tuyến cấp độc lập từ đầu luống, có 12 điểm cấp vào dây và 12 điểm cuối cần xử lý. Đây là số vị trí, không có nghĩa mua 12 món bất kỳ mang tên “đầu nối”.

Một lựa chọn để đối chiếu tại điểm cấp là khởi thủy có van KT-BT163 cho dây 16 mm. Cần kiểm tra cả kiểu ống cấp, gioăng, đầu nối dây và hướng dẫn lắp, không chọn chỉ theo chữ “16 mm”.

Phụ kiện đầu tuyến cần tương thích với cả ống cấp và dây tưới.

Đếm riêng phụ kiện chuyển hướng và thiết bị đầu nguồn

Trên sơ đồ, đánh dấu mỗi chỗ chia nhánh, chuyển hướng, đổi cỡ và vị trí cần tháo để vệ sinh. Từ đó mới lập số lượng tê, cút, nối, van và phụ kiện tương ứng.

Ở cụm đầu nguồn, có thể tìm hiểu lọc đĩa chữ Y ARKA-0.6.25. Quyết định dùng mẫu nào phải dựa trên yêu cầu lọc của dây, lưu lượng qua lọc và tổn thất áp; cỡ ren vừa chưa đủ chứng minh thiết bị phù hợp.

Chừa vị trí thao tác vệ sinh và kiểm tra. Danh sách vật tư cần đi cùng cách bố trí để không phải tháo nhiều đoạn ống mỗi lần bảo dưỡng.

Những thông số nào cần kỹ thuật xác nhận trước khi mua?

Lưu lượng, áp suất và số khu tưới

Cung cấp ảnh nhãn bơm, model, tài liệu đặc tính nếu có, điều kiện hút và nguồn điện. Công suất ghi bằng HP hoặc kW không thay thế được lưu lượng tại cột áp làm việc.

Lưu lượng một khu được xác định từ tổng nhu cầu của các tuyến hoặc đầu tưới mở đồng thời. Sau đó cần kiểm tra áp suất còn lại sau đường ống, lọc, van và chênh cao.

Nếu chia khu, hãy ghi rõ khu nào chạy cùng lúc. Chia nhiều khu có thể giảm lưu lượng tức thời nhưng không xóa yêu cầu áp suất, lọc và thời gian cấp nước.

Chiều dài tuyến và độ đồng đều

Tuyến dài cần đối chiếu bảng kỹ thuật của đúng dây, lưu lượng, độ dốc và tiêu chí đồng đều. Không nối thêm dây chỉ vì cuộn còn dư.

Phương án xử lý có thể là đổi vị trí cấp, chia tuyến hoặc chia khu sau khi tính toán. Khi chạy thử, cần kiểm tra rò rỉ và phân bố nước ở các vị trí đại diện, không chỉ nhìn đầu tuyến.

Cách chăm sóc và nhu cầu mở rộng

Nếu đặt khay ươm cây TX.TRAY.120 trong cùng khu, nên ghi riêng khu ươm thay vì mặc định dùng lịch tưới của rau đã trồng.

Nếu có khung vòm nan sợi thủy tinh FRP-5X0, cần thể hiện vị trí đường tưới, lối mở che và phụ kiện để tránh vướng khi chăm cây.

Gửi kèm nhu cầu mở rộng và lịch sử dụng dự kiến. Những thông tin này giúp đối chiếu cấu hình theo công việc thực tế thay vì mua dư vật tư không dùng tới.

Câu hỏi thường gặp

Chỉ biết diện tích có tính đủ vật tư tưới không?

Chưa đủ. Cần số luống, kích thước, số tuyến, nguồn nước và cách đi ống để đếm nhánh cùng phụ kiện.

Đã có bơm thì còn phải gửi thông số không?

Có. Cần kiểm tra bơm có đáp ứng lưu lượng và áp suất khi hệ thống hoạt động, không chỉ xác nhận bơm còn chạy.

Tuyến dài có nên nối thêm dây cho hết luống?

Chỉ nối khi phù hợp giới hạn làm việc của đúng sản phẩm. Nếu chưa rõ, cần đối chiếu phương án cấp hoặc chia tuyến.

Ví dụ 240 m dây có phải danh sách mua hoàn chỉnh?

Không. Đây là chiều dài dây trên luống theo giả định; chưa chốt đoạn đấu nối, số cuộn, cụm đầu nguồn và cấu hình vận hành.

Muốn tính vật tư tưới luống rau sát nhu cầu, hãy bắt đầu từ số liệu đo và sơ đồ rõ ràng. Nông nghiệp công nghệ cao là công việc của Tháp Xanh, từ lựa chọn vật tư đến đối chiếu cách bố trí phù hợp. Gửi cây trồng, sơ đồ luống, nguồn nước và thông tin bơm cho Tháp Xanh theo số 0965 524 005 để trao đổi cấu hình trước khi đặt.

Thúy Nga