Close
HÀ NỘI : 0965 524 005 - HCM : 0904 746 368
(0) items
You have no items in your shopping cart.
All Categories
    Filters
    Preferences
    Search

    Hãy hiểu biết về dinh dưỡng của cây để có 1 khu vườn khỏe mạnh

    Monday, July 1, 2019

    A) Dinh dưỡng di động (Macro nutriments)

    Dinh dưỡng di động là những thành phần dinh dưỡng cơ bản nhất cần thiết cho sự sống của tất cả các loài thực vật. Có 3 chất dinh dưỡng di động quan trọng nhất là Nito (N), Photpho (P) và Kali (K).  Ngoài ra còn 2 chất dinh dưỡng di động mà cây trồng sử dụng với số lương nhỏ hơn là Magnesium (Mg) và Kẽm (Zn). 

    Tại sao lại gọi là dinh dưỡng "di động"?. Bởi vì cây trồng tích trữ những dinh dưỡng này nhờ vào bộ phận rễ. Và trong trường hợp chất nền không đủ dinh dưỡng N,P,K. Do không cung cấp đủ qua phân bón hữu cơ có sẵn trong chất nền hoặc qua nước tưới cây. Thì những dinh dưỡng này sẽ tự động di chuyển từ phía dưới thấp của cây lên phía trên. Nhằm mục đích giúp cây trồng phát triển những mầm/chồi/nụ/hoa/lá mới. Chính bởi vì chúng có khả năng di chuyển nên người ta gọi là dinh dưỡng di động.

    Ví dụ: Khi cây không có đủ Nito (N) để phát triển những mầm/lá/cành mới. Thì N sẽ chạy từ những lá phía dưới thấp của cây lên trên để cây trồng sử dụng. Lá phía dưới thấp chuyển dần sang màu vàng do mất đi chất diệp lục màu xanh. Lá chuyển qua màu vàng (có thể quan sát được bằng mắt thường).

    Hầu như tất cả các loại sản phẩm phân bón chuyên dùng cho cây trồng trên thị trường hiện tại đều có chứa N,P,K với tỉ lệ tùy theo. Tỉ lệ N,P,K là một tỉ lệ cần phải được nghiên cứu kỹ và sử dụng hợp lý. Để đáp ứng đúng liều lượng mà cây trồng có nhu cầu sử dụng trong từng giai đoạn. Ví dụ: Trong giai đoạn phát triển cây trồng có nhu cầu rất lớn về N. Nhưng trong giai đoạn nở hoa chúng lại có nhu cầu chủ yếu là P và K.

    Ngoài 3 chất dinh dưỡng di động NPK còn có Magnesium. (“Mg”) và Zinc (“Zn”) mà cây trồng cần dùng với số lượng ít hơn. Tham khảo:

    Tham khảo (source: Jorge Cervantes): Dinh dưỡng di động và dinh dưỡng bất động:

     

    B) Dinh dưỡng bất động (Micro nutriments)

    Đi kèm với các chất dinh dưỡng di động. cây trồng cũng có nhu cầu sử dụng các chất dinh dưỡng bất động để phát triển hết tiềm năng. còn được gọi là dinh dưỡng vi lượng - Trace-Elements. Có thể kể tên một số chất dinh dưỡng vi lượng quan trọng nhất: Calcium (“Ca”), Sulfur (“S”), Manganese (“Mn”), Boron (“B”), và Copper (“Cu”).

    Những dinh dưỡng bất động này cũng có chứa trong các chất dinh dưỡng chuyên dùng cho cây trồng. Mix hoặc riêng lẻ tùy vào sản phẩm của nhà sản xuất. Cây trồng có nhu cầu liên tục đối với các chất dinh dưỡng bất động trong suốt quá trình phát triển từ lúc nảy mầm tới lúc thu hoạch. Nhưng với liều lượng nhỏ hơn đối với các chất dinh dưỡng di động.

    Tại sao lại gọi là dinh dưỡng bất động?: Bởi vì những chất dinh dưỡng này không có khả năng di chuyển từ một vị trí này sang một vị trí khác trong cây trồng (trong trường hợp cây bị thiếu).

    [caption id="attachment_159" align="aligncenter" width="600"]Hình ảnh cây hoa hồng bị thiếu sắt, lá cây sẽ bị bạc trắng[/caption]

     

    Dưới đây là vai trò của từng chất dinh dưỡng (chính) và những biểu hiện ra bên ngoài (có thể nhìn thấy bằng mắt thường) khi cây bị thừa hoặc bị thiếu những chất này.

     

    GHI CHÚ QUAN TRỌNG: Để có thể đưa ra kết luận một cây trồng đang bị thiếu hoặc thừa bất cứ chất dinh dưỡng gì. Thì việc đầu tiên là người trồng cần phải điều chỉnh PH của nước tưới cây cho phù hợp với chất nền sử dụng. Giá trị PH không hợp lý sẽ khiến cho cây trồng không thể hấp thụ được các chất dinh dưỡng mặc dù chúng đã có sẵn trong nước tưới cây (và trong chất nền). PH là một trong những yếu tố không thể nhìn thấy bằng mắt thường. Và PH đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với khả năng hấp thụ dinh dưỡng của cây trồng. PH không phù hợp sẽ gây ra nhiều vấn đề rắc rối về dinh dưỡng sau này. 

    -------------------------------------------------------------------------------

    Ni Tơ

    Symbol: N

    Atomic Number: 7

    Atomic Mass: 14.00674

    -------------------------------------------------------------------------------

    1) Vai trò của N

    N kích thích phản ứng quang hợp, đóng vai trò chính trong sự sản xuất diệp lục (màu xanh của lá cây). Kích thích sự phát triển của mầm/lá/thân/cành của cây trồng .

    N đóng vai trò chính yếu trong quy trình sản xuất các axit amine, các enzyme và các axit nucleic. N được cây trồng hấp thụ dễ dàng nhất dưới dạng ammonium (NH4), ngược lại nitrat (NO3) là dạng N mà cây phải dùng nhiều thời gian hơn để hấp thụ.

    2) Sự thiếu hụt N

    Khi cây thiếu N sẽ thể hiện ra bên ngoài. bắt đầu từ những lá già và ở phía dưới thấp (những lá già chứa lượng N nhiều nhất). Lá cây mất dần N sẽ chuyển sang màu vàng nhạt. sau đó vàng sẫm và cuối cùng là khô và rụng xuống.

    3) Một số hình ảnh về sự thiếu hụt N:

     

    Nếu sự thiếu hụt N xảy ra ở 1-2 tuần cuối của giai đoạn nở hoa thì điều này là hoàn toàn bình thường và người trồng không có gì phải lo lắng cả. Ngược lại nếu trong giai đoạn cuối của sự nở hoa mà người trồng tưới quá nhiều N sẽ dẫn tới sản lượng kém, hoa nhỏ

    4) Giải pháp cho sự thiếu hụt N

    Bạn có thể sử dụng các sản phẩm dinh dưỡng có chứa N (bón vào đất, trộn vào nước tưới hoặc xịt qua lá). Khi bổ xung N cho cây trồng , có thể cây sẽ cần khoảng thời gian từ vài ngày tới 2 tuần để hấp thụ và thể hiện sự thay đổi qua bên ngoài.

    5) Sự dư thừa N

    Sự dư thừa N khiến lá có màu xanh quá mức bình thường (xanh sẫm, xanh đen). Trong trường hợp nặng lá cây sẽ chuyển sang màu vàng hoặc màu nâu sau đó rụng xuống. Màu vàng này có thể được phân biệt dễ dàng với màu vàng của lá khi cây bị thiếu N vì phần còn lại của cây sẽ chuyển sang màu xanh sẫm (ngược lại với khi thiếu N, phần còn lại của cây sẽ chuyển sang màu xanh sáng, sau đó là vàng toàn bộ lá cũ nếu không chữa kịp thời).

    Khi sự dư thừa N xảy ra, viền lá cũng có thể cong xuống phía dưới (giống như khi bị tưới quá nhiều).

    Sự dư thừa N cũng là hiện tượng thường gặp nhưng không phải lúc nào cũng làm cháy lá cây (nutrient burn).

    Thừa đạm: Phát triển thân lá mạnh, lá có màu xanh đậm, dễ bị sâu bệnh tấn công, đậu quả ít, rụng quả nhiều, quả phát triển không bình thường như nứt quả ...

     

    6) Giải pháp cho sự dư thừa N

    Bạn có thể ngưng sử dụng các chất dinh dưỡng có chứa N để cây từ từ sử dụng hết lượng N dư thừa trong chất nền và lượng N dư thừa dự trữ trên lá cây (lá già, phía dưới thấp).

    Bạn cũng có thể rửa đất (giống như cách làm để xử lý hiện tượng dư thừa dinh dưỡng thể hiện qua những vết cháy xém trên lá cây). Cách rửa đất: Để chậu trồng cây vào bồn tắm, Tưới một lượng nước thật nhiều (gấp từ 3 tới 10 lần dung tích của chậu trồng cây tùy theo lượng dinh dưỡng dư thừa trong chất nền). Sau đó sử dụng 1 lượng nước gấp 2 lần dung tích của chậu trồng cây để tưới nhưng có điều chỉnh PH của nước cho phù hợp với PH của đất thường tốt nhất khi ở 6,5 và của đất dừa tốt nhất khi ở 5,8. Sử dụng máy đo EC để đo độ dẫn điện của nước dư thừa giải phóng qua lỗ thoát nước dưới đáy chậu trồng cây nếu bạn không chắc. EC>3 = nguy hiểm cho cây trồng đã trưởng thành. EC>1 = nguy hiểm cho cây trồng nhỏ.

    Tại sao bạn phải chữa bệnh cho cây bị dưa thừa N?: Cây trồng bị dư N trong giai đoạn phát triển sẽ không thể phát triển hết tiềm năng. Cây trồng bị dư thừa N trong giai đoạn nở hoa làm cho búp và hoa nhỏ hơn = sản lượng kém hơn.

    7) Những chú ý khác về N

    - Nhiệt độ chất nền càng thấp thì cây càng khó lấy N.

    - Bổ xung N bằng cách pha loãng nước tiểu với nước chỉ là giải pháp tạm thời và chỉ nên dùng cho những cây đã trưởng thành.

    - Theo kinh nghiệm của mình thì trước khi hiện tượng thiếu N thể hiện ra ngoài lá, người trồng có thể quan sát cuống lá và thân cây để phỏng đoán: Cuống lá và thân cây có màu tím nhạt sau đó chuyển thành tím đậm, cây phát triển còi cọc trong giai đoạn phát triển = dấu hiệu đầu tiên của thiếu N.

     

    -------------------------------------------------------------------------------

    Element Name: Phosphorus

    Symbol: P

    Atomic Number: 15

    Atomic Mass: 30.973762

    -------------------------------------------------------------------------------

    1) Vai trò của Phốt pho (P) đối với cây

    Cây có nhu cầu về P khi: nảy mầm, giai đoạn còn nhỏ (trước khi phát triển được 5 tán lá), chiết cành và trong giai đoạn nở hoa (số lượng lớn). Trong các sản phẩm dinh dưỡng chuyên dùng cho cây trong giai đoạn nở hoa có chứa rất nhiều P.

    P rất cần thiết cho phản ứng quang hợp, đặc biệt là tham gia vào quá trình chuyển tiếp năng lượng trong cây. Phốt pho rất cần thiết để cây phát triển một bộ rễ khỏe mạnh và đóng vai trò quan trọng trong quá trình tạo nhựa (cây cái) và tạo hạt (lai tạo giống) của cây.

    P được tìm thấy nhiều nhất trong rễ cây, trong những mầm mới mọc và trong thân cây.

    2) Sự thiếu hụt Phốt pho

    Sự thiếu hụt P làm cây phát triển chậm hẳn lại, lá của cây sẽ phát triển nhỏ hơn, có xuất hiện những màu xanh phớt & thường đi kèm với những đốm nhỏ. Cành và cuống lá và các ven lá thường chuyển sang màu đỏ tím, thường bắt đầu từ mặt dưới của lá cây (trong một số trường hợp cành cây và cuống lá của cây không chuyển qua màu đỏ tím). Chú ý: Cần phân biệt với màu tím đỏ khi cây bị thiếu hụt N.

    Khi sự thiếu hụt P kéo dài, có thể nhìn thấy nhiều đốm màu đỏ đồng/đỏ tía ở những lá già nhất (phía dưới thấp của cây), sau đó chuyển qua màu đen xanh, sau đó những lá này khô lại rồi rụng xuống. Sự nở hoa của cây sẽ bị chậm lại, những mầm và lá mới mọc sẽ nhỏ hơn, quy trình tạo hạt diễn ra yếu. Thiếu hụt P cũng làm giảm sức đề kháng của cây đối với nấm/mốc, côn trùng và tạo ra nhiều vấn đề ở bộ phận rễ của cây.

    Sự thiếu hụt P thường xảy ra nhất khi:

    - PH của nước (và chất nền) cao hơn 7 (PH>7 làm cây không thể hấp thụ P).

    - PH của nước (và chất nền) nhỏ hơn 5,8.

    - Khi cây bị dư thừa Zn và Fe.

    - Khi nhiệt độ môi trường quá thấp vì cây gặp nhiều khó khăn để hấp thụ P ở nhiệt độ quá thấp.

    Triệu chứng cụ thể trên cây:

    - Màu sắc của lá:

    • Viền ngoài của lá xuất hiện màu nâu hoặc màu rám nắng.
    • Lá cây có màu nhạt.
    • Lá cây mới mọc có màu vàng.
    • Lá cây cũ(già) phía dưới thấp chuyển sang màu vàng.
    • Xuất hiện những đốm đen hoặc tím trên những lá già, phía dưới thấp của cây.
    • Xuất hiện màu đen hoặc màu xám trên lá.
    • Xuất hiện màu hồng trên lá.
    • Xuất hiện đốm nâu hoặc đen trên lá.

    - Triệu chứng trên lá:

    • Mầm mới mọc nhỏ/còi cọc.
    • Mầm mới mọc chết.
    • Cuống lá và cành cây chuyển sang màu đỏ tía.
    • Lá già phía dưới thấp rụng.
    • Cây phát triển còi cọc.
    • Cây phát triển nhăn nheo, méo mó.
    • Cây phát triển bất thường.
    • Lá quăn xuống phía dưới.

    - Triệu chứng trên cây:

    • Cành và thân chuyển qua màu đỏ tím.
    • Cành và thân yếu.
    • Búp nhỏ (giai đoạn nở hoa).

    3) Giải pháp cho sự thiếu hụt P

    - Trước hết cần điều chỉnh lại PH của nước tưới cây và của chất nền sử dụng ở khoảng giá trị mà cây có thể hấp thụ. Tham khảo các bài viết về PH cho từng loại cây

    - Cung cấp nguồn dinh dưỡng giàu P cho cây sử dụng. Thường là sau 1 tuần mới có thể nhìn thấy sự thay đổi sau khi bón thêm P cho cây.

    4) Sự dư thừa P

    Sự dư thừa P ở cây thường thể hiện qua bên ngoài bằng những triệu chứng về sự thiếu hụt Ca,Cu,Fe, Mg và Zn. Bởi vì sự dư thừa Phốt pho  gây trở ngại cho cây hấp thụ những chất dinh dưỡng này. Do đó khi cây có triệu chứng thiếu Ca,Cu,Fe,Mg,Zn (sẽ được cập nhật trong các phần sau của bài này), cần liên hệ tới sự dư thừa về Phốt pho.

     5) Giải pháp cho sự dư thừa Phốt pho

    Tiến hành rửa đất và ổn định PH giống như cách làm với sự dư thừa N .

     

    -------------------------------------------------------------------------------

    Element Name: Potassium

    Symbol: K

    Atomic Number: 19

    Atomic Mass: 39.0983

    -------------------------------------------------------------------------------

    1) Vai trò của K

    K được cây sử dụng trong suốt quá trình phát triển. Chất nền giàu K giúp cây tăng cường khả năng chống lại vi khuẩn và nấm mốc có hại.

    K rất cần thiết cho phản ứng quang hợp, K tham gia vào quá trình vận chuyển đường (có được từ phản ứng quang hợp của lá cây), tham gia vào quá trình vận chuyển amidons. K tham gia vào quá trình phân chia tế bào (ở những mầm & lá mới mọc). K kích thích sự phát triển của diệp lục và giúp đỡ lá cây trong việc mở lỗ khí (phía dưới lá) nhằm mục đích kích thích phản ứng quang hợp của cây được diễn ra tốt hơn.

    K kết hợp cùng với P rất cần thiết cho sự phát triển khỏe mạnh của rễ cây (độ dày đặc, khả năng phòng bênh) và tham gia vào quá trình hấp thụ nước từ chất nền. Dạng K được cây dễ dàng hấp thụ nhất là (K2O).

    K giúp cây tăng cường khả năng chịu đựng trong mùa khô.

    K giúp cho các mô tế bào (thân/cành/lá) của cây cứng cáp và khỏe mạnh.

    K giúp cây tăng cường khả năng chịu đựng trong mùa lạnh.

    K giúp cây tăng trọng lượng của hoa, độ dày đặc và kích thước của hoa trong giai đoạn nở hoa.

     

    2) Sự thiếu hụt K

    Khi cây bị thiếu K sẽ kéo theo sự tăng nhiệt độ bên trong lá cây, dẫn tới sự phong tỏa các proteins và làm cháy lá cây.

    Khi cây thiếu K ở giai đoạn đầu thì vẻ bề ngoài không thay đổi nhiều lắm và khi quan sát bằng mắt thường thì cây vẫn có vẻ khỏe mạnh. Nếu hiện tượng tiếp tục kéo dài thì đường viền của những lá già (phía dưới thấp của cây) xuất hiện màu vàng sẫm sau đó hiện tượng lan ra toàn bộ lá, sau cùng lá sẽ chết và rụng xuống. Cuống lá mất đi sự cứng cáp và rất dễ bẻ (giòn).

    Hiện tượng thiếu K thể hiện ra bên ngoài tăng dần theo thời gian:

     

     

    - Cây có vẻ khỏe mạnh, màu sắc của lá chuyển qua màu xanh đậm.

    - Lá cây mất đi sự bóng bẩy.

    - Những cành bên có thể phát triển mạnh hơn bình thường. Thế nhưng những mầm mới mọc yếu ớt và mỏng manh.

    - Đường viền của những lá già chuyển sang màu xám và sau đó là chuyển qua màu nâu rỉ sét. Sau đó lá cuộn tròn lại, lá bị khô.

    - Sau đó những lá già phía dưới thấp chuyển qua màu vàng và sau đó rụng xuống.

    - Sự nở hoa diễn ra chậm hơn và sản lượng giảm rõ rệt.

     

    3) Một số hình ảnh về sự thiếu hụt K

    - giai đoạn giữa

     

     

    - giai đoạn cuối

     

    4) Giải pháp cho sự thiếu hụt K

    Bạn có thể tiến hành rửa đất và ổn định PH. Sau đó tưới cây với dinh dưỡng NPK phù hợp. Bạn cũng có thể bổ xung K từ những sản phẩm mono-nutriment.

    Chú ý:

    - Nếu bạn sử dụng tàn than của gỗ cháy thì cần chú ý Ph của tàn than lớn hơn 10. Do đó cần phải sử dụng với liều lượng khoảng 500g cho mỗi một m2.

    - Sử dụng phương pháp bón phân bằng phương pháp xịt qua lá cây không được khuyên dùng để chữa trị sự thiếu hụt K.

    5) Sự dư thừa K

    Sự dư thừa K rất hiếm khi xảy ra.

    Một khi sự dư thừa K xảy ra. Rất khó xác định được triệu chứng dư thừa K bằng mắt thường. Bởi vì hiện tượng thể hiện ra bên ngoài rất giống với sự thiếu hụt các chất dinh dưỡng khác.

    Khi cung cấp quá nhiều K cho cây sẽ dẫn tới sự giảm sút sự hấp thụ Magnesium.(Mg) cũng như của Zn và Fe.

    Do đó cần liên hệ tới sự thừa K khi cây xuất hiện các vấn đề về thiếu Mg. Mn,, Zn và Fe.

    6) Giải pháp cho sự dư thừa K

    Tiến hành tẩy rửa chất nền và ổn định lại PH như cách làm với sự dư thừa N.

     

    Như đã nói, học về dinh dưỡng là bài học khó nhất và lâu nhất. Bạn cũng cần một chút đầu óc phân tích để có thể kết hợp các hiện tượng thể hiện ra bên ngoài trước khi đưa ra được kết luận chính xác.

    Bởi vì các thành phần dinh dưỡng N,P,K (và Mg, Zn) là dinh dưỡng di động. Do đó chúng có khả năng di chuyển từ những lá dưới thấp lên những lá/mầm/cành mới ở phía trên. Bởi vậy cho nên khi cây thể hiện những triệu chứng thiếu hụt hoặc dư thừa qua những lá phía dưới trước bạn cần liên hệ tới N,P,K (Mg,Zn) . Ngược lại, nếu triệu chứng thể hiện ra bên ngoài bắt đầu từ những lá ở phía trên trước. Thì bạn cần liên hệ tới các chất trong bài viết dinh dưỡng bất động. .

    Các bạn có thể tham khảo thêm 1 số sản phẩm phân bón vô cơ mà ThapXanh đang cung cấp

    Leave your comment