Vai Trò Của Bộ Lọc Trong Hệ Thống Tưới Tự Động

Trong một hệ thống tưới tự động, bà con thường quan tâm nhiều đến máy bơm, đường ống, béc phun hay dây nhỏ giọt. Trong khi đó, một thiết bị có kích thước không quá lớn nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến độ ổn định của cả hệ thống là bộ lọc nước tưới.

Nguồn nước ngoài thực tế hiếm khi hoàn toàn sạch. Nước lấy từ ao, hồ, kênh, giếng hoặc bể chứa có thể mang theo cát, bùn, rêu và nhiều loại tạp chất. Nếu chúng đi thẳng vào đường ống, những vị trí có tiết diện nhỏ như đầu nhỏ giọt hoặc lỗ phun của béc rất dễ bị ảnh hưởng.

Vì vậy, khi xây dựng hệ thống tưới tự động, bộ lọc không nên được xem là một phụ kiện lắp thêm cho có. Đây là một trong những bộ phận giúp bảo vệ hệ thống và duy trì chất lượng tưới lâu dài.

Bộ lọc trong hệ thống tưới tự động là gì?

Hiểu đơn giản, bộ lọc được lắp trên đường nước trước khi nước đi tới các thiết bị tưới. Nhiệm vụ của nó là giữ lại một phần tạp chất có kích thước lớn hơn khả năng cho phép của hệ thống, hạn chế chúng tiếp tục di chuyển vào đường ống và đầu tưới. Một hệ thống tưới có thể hình dung theo trình tự:

Nguồn nước → máy bơm → bộ lọc → đường ống chính → đường ống nhánh → béc hoặc dây tưới → cây trồng.

Bộ lọc nằm tương đối sớm trên đường nước bởi mục tiêu là xử lý tạp chất trước khi chúng đi sâu vào toàn bộ mạng lưới. Nếu để cặn bẩn đi vào hàng trăm mét đường ống rồi mới xử lý, việc vệ sinh và khắc phục sẽ khó khăn hơn rất nhiều.

Tại sao nước tưới cần được lọc?

Nhìn bằng mắt thường, nước có vẻ trong chưa chắc đã hoàn toàn sạch. Nguồn nước có thể chứa: Cát mịn, Bùn đất, Cặn lơ lửng, Rêu, Mảnh hữu cơ, Tạp chất từ bể chứa hoặc đường ống.

Đặc biệt với nguồn nước lấy trực tiếp từ ao hồ, lượng tạp chất thường biến động theo mùa. Sau mưa lớn, nước có thể mang nhiều bùn hơn. Mùa nóng, ao hồ có thể xuất hiện nhiều rong rêu và chất hữu cơ hơn. Nếu không có bộ lọc, các tạp chất này tiếp tục đi vào đường ống.

Với hệ thống tưới thông thường có lỗ phun lớn, ảnh hưởng đôi khi chưa xuất hiện ngay. Nhưng với hệ thống tưới nhỏ giọt, nơi đường dẫn nước và cửa ra có kích thước nhỏ, nguy cơ tắc nghẽn đáng quan tâm hơn nhiều.

Tắc đầu tưới – vấn đề nhỏ nhưng hậu quả không nhỏ

Giả sử một vườn sử dụng hàng trăm đầu tưới. Nếu một vài đầu bị tắc, nhìn tổng thể hệ thống vẫn có vẻ hoạt động bình thường. Máy bơm vẫn chạy, đường ống vẫn có nước và phần lớn đầu tưới vẫn hoạt động. Nhưng cây tại vị trí bị tắc lại nhận ít nước hơn hoặc thậm chí không có nước.

Trong mùa khô, chỉ sau một thời gian, sự khác biệt giữa các cây có thể bắt đầu xuất hiện. Nguy hiểm hơn là người quản lý không phát hiện nguyên nhân và cho rằng toàn bộ  khu vực đang thiếu nước. Họ tăng thời gian tưới. Khi đó, những đầu tưới bình thường tiếp tục cấp thêm nước, trong khi đầu bị tắc vẫn không giải quyết được vấn đề.

Kết quả là: Chỗ thừa nước – chỗ thiếu nước – thời gian tưới tăng – nguồn nước bị sử dụng kém hiệu quả.

Bộ lọc giúp giảm nguy cơ này ngay từ đầu.

Bộ lọc giúp hệ thống tưới đồng đều hơn

Một trong những yêu cầu quan trọng của tưới tự động là độ đồng đều. Nếu cùng một hàng cây nhưng gốc đầu tiên nhận nhiều nước, gốc giữa nhận vừa đủ còn gốc cuối gần như không có nước thì hệ thống đó chưa đạt được mục tiêu tưới hiệu quả. Độ đồng đều chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như: Áp lực, Lưu lượng, Đường kính ống, Chiều dài tuyến, Cách bố trí đầu tưới, Tình trạng tắc nghẽn.

Bộ lọc không giải quyết tất cả những yếu tố trên, nhưng giúp giảm một nguyên nhân rất phổ biến: tắc đường nước do tạp chất. Khi các đầu tưới được duy trì thông thoáng, lưu lượng giữa các vị trí có điều kiện ổn định hơn.

Vai trò đặc biệt của bộ lọc với hệ thống nhỏ giọt

Tưới nhỏ giọt được nhiều nhà vườn lựa chọn vì nước được đưa tập trung tới vùng rễ thay vì làm ướt diện tích quá rộng. 

Phương pháp này phù hợp với:

     *  Vườn cây ăn quả.

     *  Rau màu.

     *  Nhà màng.

     *  Nhà lưới.

     *  Cây trồng theo hàng.

     *  Cây trồng trong chậu.

Tuy nhiên, ưu điểm cấp nước với lưu lượng nhỏ cũng đồng nghĩa các đường nước bên trong đầu nhỏ giọt thường nhỏ hơn so với nhiều loại béc tưới thông thường. Do đó, chất lượng lọc nước cần được quan tâm. 

Khi sử dụng các loại dây tưới nhỏ giọt, bộ lọc nên được xem là một phần của hệ thống chứ không phải thiết bị tùy chọn. Một hệ thống nhỏ giọt được đầu tư hàng trăm mét dây nhưng nguồn nước không được xử lý phù hợp có thể phát sinh tình trạng một số mắt tưới giảm lưu lượng hoặc tắc sau thời gian sử dụng.

Bộ lọc cũng cần thiết với hệ thống phun mưa

Béc phun mưa thường có đường nước lớn hơn đầu nhỏ giọt nên khả năng chịu tạp chất có thể khác nhau tùy thiết kế. Nhưng điều đó không có nghĩa hệ thống phun mưa không cần lọc.

Cặn bẩn có thể tích tụ tại: Miệng phun, Cơ cấu quay, Van, Đầu nối, Các đoạn ống có thay đổi tiết diện.

Khi béc bị tắc một phần, tia nước có thể yếu hơn, lệch hướng hoặc phạm vi tưới thay đổi. Điều này đặc biệt đáng chú ý với các hệ thống sử dụng nhiều béc cần độ phủ tương đối đồng đều. 

Tháp Xanh hiện có nhiều dòng béc tưới và thiết bị tưới cho vườn rau, cây ăn quả và các khu vực sản xuất khác nhau. Khi xây dựng hệ thống, nên lựa chọn đồng bộ cả béc, đường ống và bộ lọc dựa trên nguồn nước thực tế.

Bộ lọc đĩa hoạt động như thế nào?

Trong hệ thống tưới nông nghiệp, lọc đĩa là một trong những dạng thường được sử dụng. Bên trong bộ lọc có các đĩa được xếp với nhau. Bề mặt đĩa có các rãnh nhỏ tạo thành mạng lưới giữ tạp chất khi nước đi qua. Cặn bẩn được giữ lại trong cụm lọc, còn nước sau lọc tiếp tục đi vào đường ống. Ưu điểm của cấu tạo này là diện tích lọc tương đối lớn trong một thiết bị nhỏ gọn và có thể tháo ra vệ sinh khi cần.

Tháp Xanh có các dòng lọc đĩa phục vụ hệ thống tưới với nhiều quy mô khác nhau. Khi lựa chọn, cần chú ý kích thước đường ống, lưu lượng và điều kiện nguồn nước thay vì chỉ dựa vào hình dáng bên ngoài.

Chọn bộ lọc không phải cứ càng lớn càng tốt

Một sai lầm thường gặp là cho rằng bộ lọc lớn chắc chắn tốt hơn. Thực tế, bộ lọc cần phù hợp với lưu lượng của hệ thống. Nếu lưu lượng nước vượt quá khả năng làm việc của bộ lọc, tổn thất áp lực có thể tăng và hệ thống phía sau không đạt điều kiện hoạt động mong muốn. Ngược lại, sử dụng một bộ lọc quá lớn cho một hệ thống rất nhỏ có thể không cần thiết về mặt chi phí. Khi lựa chọn nên xem xét đồng thời: 

     *  Nguồn nước – lưu lượng – đường kính ống – thiết bị tưới phía sau: Ví dụ, hệ thống nhỏ cho một khu vườn gia đình sẽ có yêu cầu khác với một khu sản xuất có hàng nghìn mét dây tưới.

     *  Nguồn nước khác nhau cần cách xử lý khác nhau: Không phải mọi nguồn nước đều có mức độ tạp chất giống nhau.

     *  Nước giếng:  Có thể nhìn khá trong nhưng vẫn có khả năng chứa cát hoặc các thành phần khoáng tùy từng nguồn.

     *  Nước ao, hồ: Thường có nguy cơ chứa rêu, cặn hữu cơ, bùn và tạp chất lơ lửng.

     *  Nước kênh, mương: Chất lượng có thể thay đổi theo thời điểm, đặc biệt sau mưa hoặc khi dòng chảy mang nhiều bùn đất.

     *  Nước từ bể chứa: Thường ổn định hơn nếu nguồn đầu vào tốt, nhưng bể lâu ngày không vệ sinh vẫn có thể tích tụ cặn dưới đáy.

Vì vậy, trước khi chọn bộ lọc, nên kiểm tra nguồn nước thực tế. Đây cũng là lý do khi tư vấn một hệ thống tưới, chỉ biết diện tích vườn là chưa đủ. Nguồn nước là thông tin rất quan trọng.

Vệ sinh bộ lọc đúng cách

Với bộ lọc có thể tháo rời, quá trình vệ sinh thường bắt đầu bằng việc khóa nguồn nước và xả áp trước khi mở thân lọc. Sau đó lấy phần tử lọc ra, rửa sạch cặn bẩn và kiểm tra tình trạng của bộ phận bên trong. Khi lắp lại cần chú ý gioăng và các vị trí làm kín. Không nên dùng vật sắc nhọn cạy mạnh vào phần tử lọc vì có thể làm hỏng bề mặt lọc. Sau khi lắp xong, vận hành lại hệ thống và kiểm tra xem vị trí kết nối có bị rò nước hay không.

Bộ lọc giúp giảm công bảo dưỡng phía sau

Nếu không lọc từ đầu nguồn, tạp chất có thể đi sâu vào hàng trăm mét đường ống. Khi đó việc xử lý không còn đơn giản là tháo một bộ lọc ra vệ sinh. Người sử dụng có thể phải: 

     -  Xả đường ống.

     -  Kiểm tra từng đầu nhỏ giọt.

     -  Tháo béc.

     -  Làm sạch từng vị trí tắc.

     -  Thay thiết bị đã hư hỏng.

Với một khu vườn nhỏ, công việc này đã khá mất thời gian. Với hệ thống quy mô lớn, chi phí nhân công còn đáng kể hơn. Do vậy, đầu tư lọc nước ngay từ đầu thường hợp lý hơn so với liên tục xử lý tắc nghẽn phía sau.

Bộ lọc góp phần tiết kiệm nước tưới

Thoạt nhìn, bộ lọc dường như không liên quan trực tiếp tới tiết kiệm nước. Nhưng thực tế hai yếu tố này có mối liên hệ khá rõ. Khi hệ thống sạch, các đầu tưới hoạt động ổn định hơn và nước được phân bố đúng khu vực thiết kế. Ngược lại, nếu một phần đầu tưới bị tắc, người sử dụng thường kéo dài thời gian vận hành để bù cho khu vực thiếu nước. Kết quả là những vị trí không bị tắc nhận lượng nước dư thừa.

Do đó, duy trì bộ lọc sạch giúp hệ thống hoạt động gần với trạng thái thiết kế và hạn chế tình trạng phải tưới lâu chỉ vì một số đầu tưới hoạt động không đúng. Trong mùa khô, khi nguồn nước cần được sử dụng thận trọng, lợi ích này càng có ý nghĩa.

Một hệ thống tưới tốt cần đồng bộ từ đầu nguồn đến cây

Bộ lọc rất quan trọng nhưng không thể hoạt động độc lập. Một hệ thống tưới hiệu quả cần được xem xét theo toàn bộ chuỗi:

Nguồn nước → máy bơm → bộ lọc → ống chính → van → ống nhánh → thiết bị tưới → cây trồng.

Nếu máy bơm không đủ lưu lượng, bộ lọc tốt cũng không thể làm béc hoạt động đúng yêu cầu. Nếu đường ống quá nhỏ, hệ thống vẫn có thể thiếu áp cuối tuyến. Nếu chọn sai béc, nước vẫn có thể tưới ra ngoài vùng cần thiết.

Do đó, khi thiết kế hệ thống tưới tự động Tháp Xanh, bà con nên lựa chọn thiết bị theo điều kiện thực tế của khu vườn thay vì mua từng phụ kiện riêng lẻ rồi ghép lại theo cảm tính.

Lựa chọn bộ lọc và thiết bị tưới tại Tháp Xanh

Tháp Xanh cung cấp nhiều nhóm thiết bị phục vụ xây dựng hệ thống tưới như bộ lọc, béc phun mưa, dây tưới nhỏ giọt, dây phun mưa, khởi thủy, gioăng, van và các phụ kiện kết nối. Bà con có thể tham khảo các sản phẩm hệ thống tưới của Tháp Xanh để lựa chọn thiết bị phù hợp với diện tích và mô hình cây trồng. Khi lựa chọn bộ lọc, nên chuẩn bị trước một số thông tin:

     -  Nguồn nước lấy từ đâu?

     -  Đường ống chính kích thước bao nhiêu?

     -  Diện tích cần tưới?

     -  Sử dụng nhỏ giọt hay phun mưa?

     -  Lưu lượng dự kiến của hệ thống?

     -  Nước có nhiều cặn hay rong rêu không?

Thông tin càng rõ, việc lựa chọn bộ lọc và các thiết bị phía sau càng phù hợp.

Trong một hệ thống tưới tự động, bộ lọc tuy không trực tiếp tạo ra tia nước hay nhỏ nước xuống gốc cây nhưng lại giữ vai trò quan trọng trong việc bảo vệ toàn bộ hệ thống phía sau. Một bộ lọc phù hợp giúp hạn chế cát, bùn, rêu và tạp chất đi vào đường ống; giảm nguy cơ tắc đầu nhỏ giọt và béc tưới; góp phần duy trì độ đồng đều và giảm công bảo dưỡng.

Đặc biệt với các hệ thống tưới nhỏ giọt, nơi đường nước có kích thước nhỏ, chất lượng lọc càng cần được chú trọng. Bà con không nên đợi đến khi dây nhỏ giọt tắc hoặc béc phun yếu mới nghĩ tới lọc nước. Việc kiểm soát tạp chất ngay từ đầu nguồn luôn đơn giản hơn xử lý hàng loạt thiết bị đã bị tắc phía sau.

Nếu đang xây dựng mới hoặc cải tạo hệ thống tưới, bà con có thể tham khảo bộ lọc, dây nhỏ giọt, béc tưới và các thiết bị hệ thống tưới của Tháp Xanh để lựa chọn đồng bộ theo nguồn nước, diện tích và loại cây trồng.

Thông tin liên hệ
Website : thapxanh.com
- Hotline : (+84) 0965 524 005
- Kinh Doanh 1 : 0971 454 147
- Kinh Doanh 2 : 0348 233 006
- Kinh Doanh 3 : 0867 710 895
- Kinh Doanh 4 : 0347 944 005
- Kinh Doanh 5 : 0347 667 006
- Kinh Doanh 6 : 0383 224 005
- Kinh Doanh 7 : 0395 767 006
- Tp. HCM : (+84) 0904 746 368
- Kỹ Thuật : (+84) 0985 256 637
- Email : kinhdoanh@thapxanh.com
- Website : https://thapxanh.com
- Facebook : https://www.facebook.com/thapcayxanh
- Twitter : https://twitter.com/ThapXanh
- Youtube : https://www.youtube.com/c/thapxanhtv

MAI HƯỜNG