HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG PERLITE THEO THỰC TẾ SẢN XUẤT - TRÁNH LÃNG PHÍ VÀ ĐẠT HIỆU QUẢ CAO
Đá perlite nếu dùng đúng thì rất hiệu quả, nhưng nếu dùng sai sẽ vừa tốn chi phí vừa không phát huy hết giá trị. Dưới đây là hướng dẫn sử dụng perlite đúng cách theo thực tế sản xuất, giúp tránh lãng phí và đạt hiệu quả cao nhất.
1. Hiểu đúng bản chất của perlite trước khi dùng
Perlite không phải là phân bón, không cung cấp dinh dưỡng cho cây.
Vai trò chính của perlite là:
- Làm tơi xốp giá thể
- Giữ ẩm nhưng thoát nước nhanh
- Tăng oxy cho rễ
- Ổn định cấu trúc đất lâu dài
Sai lầm phổ biến gây lãng phí là dùng perlite như đất trồng hoặc dùng quá nhiều với suy nghĩ “càng nhiều càng tốt”.

2. Không dùng perlite nguyên chất cho mọi loại cây
Chỉ một số trường hợp đặc biệt mới dùng perlite gần như 100% (ươm cây trong môi trường kiểm soát, thủy canh kỹ thuật).
Còn lại, hầu hết các cây đều nên trộn perlite với vật liệu khác.
Nguyên tắc chung:
- Perlite chỉ chiếm 10–30% tổng thể tích giá thể
- Phần còn lại là đất, xơ dừa, trấu hun, phân hữu cơ, viên đất nung…
Dùng quá nhiều perlite sẽ:
- Giá thể quá nhẹ, dễ đổ chậu
- Giữ dinh dưỡng kém
- Phải tưới và bón phân nhiều hơn → tốn chi phí

3. Tỷ lệ trộn perlite đúng theo từng mục đích
| BẢNG TỶ LỆ TRỘN PERLITE THEO TỪNG LOẠI CÂY (ÁP DỤNG PHỔ BIẾN TẠI VIỆT NAM) | |||
|
Loại cây / Mục đích |
Tỷ lệ perlite | Thành phần còn lại | Ghi chú sử dụng |
| Ươm hạt rau ăn lá (cải, xà lách, rau muống…) | 20–30% | Xơ dừa đã xử lý + đất sạch | Dùng perlite hạt nhỏ, giúp hạt nảy đều, hạn chế úng |
| Ươm cây giống (ớt, cà chua, dưa, bầu bí…) | 20–25% | Xơ dừa + trấu hun + phân hữu cơ | Không dùng quá 30% để tránh cây con thiếu dinh dưỡng |
| Cây trồng chậu, ban công, sân thượng | 10–20% | Đất trồng + phân hữu cơ + trấu hun | Chỉ cần tăng độ thoáng, không cần dùng nhiều |
| Cây cảnh lá, bonsai | 15–25% | Đất + sỏi nhẹ hoặc viên đất nung | Giúp rễ khỏe, hạn chế úng trong chậu lâu năm |
| Sen đá, xương rồng | 30–40% | Đất khoáng + cát + sỏi nhẹ | Không dùng perlite 100%, cây vẫn cần nền giữ dinh dưỡng |
| Hoa trồng chậu (lan đất, hoa treo, hoa ban công) | 15–25% | Xơ dừa + đất + phân hữu cơ | Giúp thoát nước nhanh, hạn chế thối rễ |
| Thủy canh nhỏ giọt / bán thủy canh | 20–40% | Viên đất nung hoặc sỏi nhẹ | Chỉ dùng perlite quanh vùng rễ để tiết kiệm chi phí |
| Vườn ươm cây giống quy mô lớn | 10–20% | Giá thể nền sẵn có | Dùng vừa đủ để giảm giá thành cây giống |
| Cải tạo đất trồng trong bồn, hố cây | 5–10% | Đất tự nhiên + phân hữu cơ | Chỉ dùng khi đất bí chặt, không nên lạm dụng |
| Rải mặt chậu giữ ẩm | Không trộn | Rải riêng perlite | Rải lớp 1–2 cm, không nén chặt |
4. Chọn đúng kích thước hạt perlite
Một lỗi gây lãng phí phổ biến là dùng sai cỡ hạt.
Nguyên tắc: Ươm cây, gieo hạt: dùng hạt nhỏ, Trồng chậu, cây cảnh: dùng hạt trung bình, Thủy canh, trộn thoáng đáy chậu: dùng hạt to
Dùng hạt quá to cho gieo hạt sẽ không giữ ẩm đều.
Dùng hạt quá nhỏ cho lớp đáy chậu sẽ dễ bít lỗ thoát nước.

** Lưu ý:
* Không trộn perlite vào đất đã quá tơi
Nếu đất trồng đã: Nhiều mùn, Thoát nước tốt, Không bị bí chặt, Thì chỉ cần trộn rất ít perlite (5–10%) hoặc không cần dùng. Trộn thêm chỉ làm tăng chi phí mà không cải thiện nhiều.
* Tái sử dụng perlite đúng cách
Perlite có thể dùng nhiều vụ nếu: Rửa sạch rễ cũ, Phơi khô, Sàng bỏ tạp chất
Không nên vứt bỏ perlite sau một vụ nếu chưa bị nhiễm nấm bệnh nặng. Tái sử dụng đúng cách giúp tiết kiệm đáng kể chi phí giá thể.
* Tóm tắt cách dùng perlite không lãng phí
Dùng perlite đúng cách là:
- Chỉ dùng khi cần tăng độ thoáng
- Trộn đúng tỷ lệ, không dùng quá tay
- Chọn đúng cỡ hạt
- Kết hợp với vật liệu khác
- Tận dụng và tái sử dụng khi có thể
NGUYÊN TẮC NHỚ NHANH ĐỂ DÙNG PERLITE KHÔNG LÃNG PHÍ
- Cây càng sợ úng → tỷ lệ perlite càng cao
- Cây trồng lâu năm, chậu lớn → dùng ít perlite hơn
- Ươm cây, gieo hạt → ưu tiên perlite hạt nhỏ
- Trồng chậu thông thường → 10–20% là đủ
- Không dùng perlite như đất trồng chính
Trong hệ sinh thái vật tư nông nghiệp hiện nay, Tháp Xanh là đơn vị cung cấp đá Perlite và các giá thể trồng cây được nhiều bà con lựa chọn nhờ sản phẩm ổn định, đúng thông số kỹ thuật và phù hợp với điều kiện canh tác tại Việt Nam. Việc lựa chọn nguồn sản phẩm uy tín và đạt tiêu chuẩn sẽ giúp cho cây trồng của bạn phát triển tốt đạt năng suất bền vững.
HƯỜNG MAI