Quay lại tất cả

Hàng tấn phân bón đang bị lãng phí vì thói quen rải trên mặt đất của nhà vườn

27 thg 2 2026

Trong chuỗi chi phí chăm sóc cây ăn quả (như sầu riêng, bưởi, cam sành) hay cây công nghiệp, tiền phân bón luôn chiếm tỷ trọng lớn nhất. Thế nhưng, có một nghịch lý xót xa là: Chúng ta đổ rất nhiều tiền mua phân bón tốt, nhưng cây lại chỉ "ăn" được một nửa, phần còn lại trôi ra sông hoặc bốc hơi lên trời.

Nguyên nhân gốc rễ của sự lãng phí này nằm ở thói quen canh tác truyền thống: Bón rải trên mặt đất.

Sự lãng phí vô hình từ thói quen "bón nổi"

Khi bà con rải phân hạt hoặc tưới đẫm phân nước lên bề mặt nilon, mặt cỏ, ba hiện tượng tiêu hao sẽ lập tức xảy ra:

  1. Bốc hơi và phân giải quang hóa: Dưới cái nắng gắt 35-40 độ C, các dòng phân đạm (Urê) sẽ bốc hơi thành khí amoniac rất nhanh. Chỉ sau một ngày phơi nắng, lượng đạm có thể hao hụt tới 30-40%.

  2. Rửa trôi: Một trận mưa rào bất chợt sẽ cuốn trôi lượng phân bón chưa kịp ngấm xuống đất ra khỏi vùng rễ.

  3. Cỏ dại tranh ăn: Lớp rễ cỏ nằm ngay trên lớp đất mặt sẽ hút trọn lượng dinh dưỡng vàng ngọc này trước khi chúng kịp ngấm xuống tầng rễ sâu của cây chính.

Đặc biệt, việc bón nổi lâu năm sẽ làm hư tập tính của bộ rễ. Rễ cây có xu hướng "ăn nông", mọc ngược lên trên mặt đất để tìm phân. Khi gặp hạn hán hoặc gió bão, những cây rễ nông này rất dễ bị suy kiệt hoặc bật gốc.

Bón phân trên mặt đất dễ bị rửa trôi khi mưa lớn và tạo điều kiện cho cỏ dại phát triển mạnh, cạnh tranh dinh dưỡng với cây trồng.

Kỹ thuật "bón phân tầng sâu" - Cho ăn tận miệng

Để giải quyết triệt để bài toán này, các nền nông nghiệp tiên tiến đã chuyển sang phương pháp bón phân tầng sâu (Subsurface Drip/Injection). Tức là đưa trực tiếp dung dịch dinh dưỡng xuống độ sâu từ 15 - 30cm dưới lòng đất.

Đây là độ sâu lý tưởng nơi tập trung mạng lưới rễ tơ (rễ hút dinh dưỡng) của các loại cây lâu năm. Việc tiêm trực tiếp phân bón dạng lỏng xuống tầng đất này mang lại lợi ích kép: Cây hấp thụ được 100% lượng phân bón ngay lập tức, và bề mặt đất vẫn khô ráo, hạn chế tối đa sự phát triển của cỏ dại và nấm bệnh.

Giải phóng sức lao động bằng công cụ chuyên dụng

Hiểu được nguyên lý là một chuyện, nhưng thi công thực tế lại là chuyện khác. Trước đây, để bón sâu, bà con phải hì hục cầm cuốc đào rãnh xung quanh gốc. Việc này vừa vắt kiệt sức lao động, vừa vô tình làm đứt rễ non của cây.

Hiện nay, vấn đề này đã được giải quyết triệt để nhờ sự ra đời của các dụng cụ châm phân tự động. Tôi thường tư vấn cho các chủ trang trại sử dụng thiết bị cầm tay gọn nhẹ, điển hình như dòng gậy bón phân và thuốc nước TMP-20.

Cơ chế hoạt động của dụng cụ này cực kỳ thông minh và thực dụng:

  • Bà con chỉ cần kết nối gậy với máy bơm áp lực hoặc bình xịt điện đeo vai.

  • Thay vì cuốc đất, người thao tác chỉ cần cắm đầu nhọn của gậy xuống đất quanh hình chiếu của tán lá.

  • Bóp cò, áp lực nước mạnh sẽ xé tơi lớp đất nén dẽ bên dưới và phun tỏa dung dịch phân bón/thuốc trị tuyến trùng ngấm đều vào toàn bộ mạng lưới rễ.

Gậy bón phân tầng sâu giúp đưa dung dịch dinh dưỡng và thuốc trị bệnh xuống thẳng tầng rễ tơ, không cần tốn sức đào rãnh

Bài toán kinh tế rõ ràng

Một người thợ lành nghề dùng gậy châm phân có thể xử lý xong một gốc bưởi hoặc sầu riêng trưởng thành chỉ trong vòng chưa tới 1 phút. Nhanh gấp 10 lần so với việc đào rãnh, rải phân và lấp đất.

Quan trọng hơn cả, lượng phân bón hòa tan được sử dụng với hiệu suất tuyệt đối. Bà con có thể cắt giảm được ít nhất 30% lượng vật tư đầu vào mỗi vụ mà cây vẫn sung sức, lá xanh dày và cho năng suất vượt trội.

Áp lực mạnh từ thiết bị không chỉ đẩy dinh dưỡng đi xa mà còn giúp đánh tơi xốp các tầng đất bị nén chặt.

Lời kết

Đổi mới nông nghiệp không nhất thiết phải là những hệ thống máy móc tiền tỷ. Đôi khi, nó chỉ bắt đầu từ việc thay đổi một thói quen nhỏ và trang bị một công cụ cầm tay đúng kỹ thuật. Việc chuyển từ "bón nổi" sang "bón tầng sâu" chính là cách bà con trân trọng từng đồng vốn đầu tư, đồng thời bảo vệ hệ sinh thái đất đai cho những mùa vụ mai sau.

 

Quang Luân

Thông tin liên hệ
- Hotline : (+84) 0965 524 005
- Kinh Doanh 1 : 0971 454 147
- Kinh Doanh 2 : 0348 233 006
- Kinh Doanh 3 : 0867 710 895
- Kinh Doanh 4 : 0347 944 005
- Kinh Doanh 5 : 0347 667 006
- Kinh Doanh 6 : 0383 224 005
- Kinh Doanh 7 : 0395 767 006
- Tp. HCM : (+84) 0904 746 368
- Kỹ Thuật : (+84) 0985 256 637
- Email : kinhdoanh@thapxanh.com
- Website : https://thapxanh.com
- Facebook : https://www.facebook.com/thapcayxanh
- Twitter : https://twitter.com/ThapXanh
- Youtube : https://www.youtube.com/c/thapxanhtv